Không sai khi nói rằng, 2017 chính là năm của những phát kiến khoa học để đời.

2017 là năm của nhiều khám phá thú vị: từ việc NASA bắt đầu sử dụng tên lửa tái chế, bệnh nhân bắt đầu điều trị ung thư bằng cách sử dụng tế bào của chính họ hay là các nhà khoa học phát hiện ra lục địa thứ 8 bị đánh mất của Trái đất.

Dưới đây là một số những khám phá khoa học thú vị đầy hứa hẹn nhất trong năm:

1. Nhóm 32 nhà khoa học quốc tế đã tìm thấy một lục địa mới ở Nam Thái Bình Dương

Vùng đất bị mất tích gọi là Zealandia này nằm dưới đáy đại dương giữa New Zealand và New Caledonia. Thực ra, nó không phải lúc nào cũng nằm chìm dưới nước bởi mới đây, các nhà khoa học đã tìm thấy hóa thạch của các loại sinh – thực vật lạ thường đã từng sinh sống ở đó. Một số người cho rằng, Zealandia nên được xếp vào danh sách 7 lục địa hiện có của Trái đất.

2. Các nhà khoa học đã tạo ra “điều kỳ diệu nhỏ nhất” cho một dạng sống mới

Sinh vật sống có hai loại cặp axit amin cơ bản: A-T (adenine – thymine) và G-C (guanine-cytosine).

Với 4 chữ cái này, chúng viết nên DNA của chúng ta và là nền tảng cho tất cả các thông tin di truyền trong thế giới tự nhiên. Nhưng các nhà khoa học cho biết họ vừa phát minh ra hai chữ cái mới – một cặp ngoài tự nhiên của nền tảng X-Y.

Trong tháng 11, họ đã chứng minh làm thế nào các bộ phận tế bào tổng hợp có thể hoạt động một cách liên tục bên cạnh bazơ tự nhiên trong DNA của vi khuẩn E.coli. Floyd Romesburg – người dẫn đầu nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Scripps ở California, nói với Business Insider rằng phát minh mới của ông có thể cải tiến cách chúng ta chữa bệnh. Ví dụ, nó có thể thay đổi cách protein suy giảm trong cơ thể, giúp thuốc ở lại trong hệ thống cơ thể bạn lâu hơn. Romesburg cho biết nhóm của ông đang nghiên cứu làm thế nào phát hiện này có thể giúp ích cho việc điều trị ung thư và tạo ra các loại thuốc cho những căn bệnh tự miễn.

3. Các nhà khoa học đã có bằng chứng làm thế nào tất cả vàng và bạch kim trong vũ trụ hình thành

Sự hình thành của số vàng có giá trị 100 tỷ tỷ tỷ USD chẵn xảy ra khi hai ngôi sao siêu nhỏ, siêu đặc đâm vào nhau ở nơi cách Trái đất 130 triệu năm ánh sáng. Vụ va chạm cũng sản sinh ra số lượng lớn bạc và bạch kim.

Và vào tháng 10 vừa qua, lần đầu tiên trong lịch sử các nhà khoa học được chứng kiến vụ va chạm của hai ngôi sao neutron. Hai ngôi sao này chạm vào nhau với tốc độ khoảng 1/3 vận tốc ánh sáng, tạo ra các làn sóng trọng lực; các thiết bị khoa học trên Trái đất đã thu được các làn sóng này, mà theo các nhà thiên văn học thì chỉ xảy ra 1 lần trong 100.000 năm.

  1. Giới khoa học khám phá bên trong Kim tự tháp Giza và tìm thấy một căn phòng bí mật

Các nhà khoa học đã phát hiện ra một hang lớn dài 30,5 m bằng cách sử dụng một kỹ thuật tiên tiến dựa vào các hạt tốc độ cao có tên gọi là muon. Các hạt này được tạo ra khi các tia vũ trụ từ vụ nổ siêu tân tinh, sự kết hợp ngôi sao neutron, hố đen và vật thể năng lượng cao khác chạm tới Trái đất và tương tác với phân tử không khí. Giới nghiên cứu đã sử dụng tia vũ trụ này để nhìn xuyên qua hàng triệu tấn đá trong kim tự tháp và phát hiện 1 không gian rỗng thông qua máy dò hạt. Họ gần như chắc chắn 100% rằng khoảng không gian lớn này tồn tại, nhưng nó chưa hẳn là một ngôi mộ hay căn phòng đặc biệt.

  1. Bệnh nhân chống lại ung thư bằng các tế bào máu của chính họ

Liệu pháp này được gọi là liệu pháp CAR T-cell, chữa ung thư theo một cách hoàn toàn mới bằng cách lấy các tế bào trong người bệnh nhân, tái lập trình chúng và sau đó đưa chúng vào lại cơ thể để đi săn các tế bào ung thư.

Vào tháng 8 vừa qua, FDA đã chấp thuận phương pháp điều trị Kymriah của Novartis, sử dụng hệ thống miễn dịch của cơ thể để tấn công ung thư bạch cầu cấp tính ở trẻ em. Novartis cho biết chi phí tiếp cận phương pháp này là 475.000 USD cho một bệnh nhân.

Tới tháng 10, một loại điều trị CAR-T khác là Yescarta đã được chấp thuận để điều trị ung thư máu – tế bào lympho B-cell non-Hodgkin cho người lớn.

  1. Dấu hiệu mới về hiện tượng băng tan ở hai cực Trái đất

Vào tháng 7, một tảng băng có kích thước bằng bang Delaware (Mỹ) đã tách khỏi thềm băng Larsen C ở Nam Cực và bắt đầu trôi dạt trên biển. Đây là tảng băng trôi lớn thứ ba từng được ghi lại.

Các nhà khoa học cũng cực quan ngại về các lãnh nguyên băng giá ở Bắc Cực. Hồi tháng 12, Cục địa chất và hải dương học quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết “Bắc Cực không có dấu hiệu quay về thời kỳ băng giá như nó đã từng cách đây vài thập kỷ”.

7. NASA đã tìm ra 7 hành tinh mới có thể tồn tại sự sống ngoài hành tinh

Bảy hành tinh này là vệ tinh của một ngôi sao trong hệ mặt trời lân cận – được biết đến với tên gọi TRAPPIST-1. Có ít nhất 6 trong số chúng là các hành tinh đá giống Trái đất.

Các nhà khoa học cho rằng, những hành tinh này nằm trong tình trạng Goldilocks Zone – tức là không quá nóng, không quá lạnh, vừa đủ cho sự sống sinh sôi. Chúng cũng khá gần với Trái đất: chỉ khoảng 40 năm ánh sáng mà thôi.

Theo các nhà khoa học của NASA thì khoảng cách này là đủ gần để có thể tiến hành các bước nghiên cứu sâu hơn.

8. Trẻ sơ sinh trong ICU (buồng chăm sóc đặc biệt) được trang bị máy quét cơ thể riêng

Hệ thống MRI (chụp cộng hưởng từ) trẻ sơ sinh – Embrace – lần đầu tiên được chứng nhận đủ an toàn để đưa vào phòng với trẻ sơ sinh đang được điều trị tại bệnh viện.

Trước khi được chiếu chụp, trẻ sơ sinh được quấn kín lại bằng bộ quần áo đặc biệt và mang nút tai MRI. Sau đó, chúng được đặt vào bên trong ống chụp để bác sĩ có thể thu thập thông tin về tình trạng của mình.

Ngoài ra, máy quét được đóng kín hoàn toàn, do đó những đứa trẻ khác không phải lo lắng bởi ảnh hưởng từ trường hay bức xạ của nó.

9. SpaceX đã thao tác thành thạo hệ thống đẩy tên lửa tái chế

Hệ thống đẩy tên lửa là phần tốn kém nhất của việc phóng tên lửa nhiều tầng. Và theo truyền thống, chúng sẽ kết thúc ở đáy đại dương chỉ sau một lần sử dụng.

Nhưng Giám đốc điều hành SpaceX, ELon Musk, đang đặt cược vào hệ thống đẩy Falcon 9 và Falcon Heavy có thể tái sử dụng tương đối nhanh và rẻ, tiếp kiệm được 18 triệu USD cho một lần phóng.

Lần đầu tiên Musk thành công trong việc giữ lại được một trong những tên lửa tái chế này là vào ngày 30/03, khi một chiếc Falcon 9 đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Sau đó bộ đẩy tầng thứ nhất của nó rơi trở lại bầu khí quyển và tự hạ cánh an toàn trên một con tàu không người lái ở Đại Tây Dương. Trong năm 2017, SpaceX đã thành công phóng và hạ cánh tên lửa đẩy ít nhất 20 lần.

10. Nhà khoa học đang tiến gần hơn đến việc cấy ghép bộ phận của lợn lên người

Nếu thành công, quá trình cấy ghép một số bộ phận của lợn lên người sẽ là một thắng lợi lớn cho hơn 118.000 bệnh nhân đang đợi chờ cấy ghép ở Mỹ.

Vào tháng 8, startup công nghệ sinh học Cambridge là eGenesis thông báo rằng, công ty đã sử dụng công cụ chỉnh sửa gen CRISPR để xử lý con lợn không cho phép chúng truyền virus nguy hiểm sang người. Đây được cho là 1 rào cản lớn từ trước đến nay trong nỗ lực sử dụng an toàn bộ phận của lợn trên người.

Trong một động thái khác của CRISPR năm nay, các nhà sinh vật học ở Oregon đã chỉnh sửa thành công DNA của phôi người.

Đó là bước đầu tiên trong việc chỉnh sửa và loại bỏ các bệnh do gene gây ra, chỉnh sửa đột biến trên các bào thai người.

Một số người lo ngại rằng, nếu được thông qua, các chỉnh sửa này có thể làm thay đổi quá trình tiến hoá của loài người hoặc dẫn đến “những đứa trẻ theo khuôn sẵn”.

11. Trung Quốc tạo ra bước tiến nhảy vọt trong công nghệ dịch chuyển tức thời

Các nhà khoa học ở Trung Quốc đã thử nghiệm dịch chuyển tức thời các hạt ánh sáng (photon) từ mặt đất ra ngoài không gian bằng cách sử dụng gương và tia laser.

Đó là một thành công lớn với các nhà vật lí lượng tử – những người cho rằng phát hiện này có thể thay đổi hoàn toàn cách chúng ta truyền năng lượng và thông tin trên khắp thế giới.

Kỹ thuật này có thể dẫn tới một loại điện toán lượng tử hoàn toàn mới có thể hoạt động theo cách thách thức trí tưởng tượng của chúng ta. Nó sẽ hình thành nên loại internet lượng tử siêu tốc độ an toàn hơn, nhanh hơn, và hầu như không thể bị hack.

12. Tàu vũ trụ robot đã thám hiểm Sao Thổ và mặt trăng quanh nó trong  vòng 13 năm chụp được 1 bức ảnh để đời

Trước khi tàu thăm dò Cassini sụp đổ vào ngày 15/9, nó đã phát đi những bức ảnh tuyệt vời của Sao Thổ mà chúng ta chưa bao giờ thấy trước đây.

Sau 13 năm quay quanh sao Thổ, nhiệm vụ lớn cuối cùng của Cassini bắt đầu với một chuyến bay tới Mặt trăng của Sao Chổi là Titan, sau đó phóng qua quãng đường 1931km giữa Sao Thổ và vành đai băng của nó.

Cuối cùng, tàu thăm dò này đâm xuống các đám mây của Sao Thổ và bị đốt cháy hoàn toàn – một sự việc mà các nhà khoa học đã dự tính trước nhằm tránh trường hợp tàu này hết nhiên liệu và đâm vào một trong các mặt trăng của Sao Thổ.

Nguồn: BusinessInsider